fbpx

Kan medicijngebruik snurken veroorzaken of verergeren?

Roel Snijders ·

Ja, bepaalde medicijnen kunnen snurken veroorzaken of verergeren. Dat komt doordat sommige geneesmiddelen de spieren in je keel en luchtwegen ontspannen, waardoor de luchtweg smaller wordt en er trillingen ontstaan tijdens het ademen. Vooral slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen en antihistaminen staan bekend om dit effect. In dit artikel lees je welke medicijnen dit doen, waarom dat zo is, en wat je eraan kunt doen.

Welke medicijnen kunnen snurken veroorzaken of verergeren?

Medicijnen die de spiertonus verlagen of het zenuwstelsel kalmeren, kunnen snurken uitlokken of verergeren. De spieren in je keel en bovenste luchtwegen verliezen spanning, de luchtweg vernauwt en het zachte weefsel gaat trillen bij elke ademhaling. Dat trillende geluid is wat je als snurken herkent.

De meest voorkomende boosdoeners zijn:

  • Slaapmiddelen en benzodiazepinen (zoals diazepam, temazepam, oxazepam)
  • Antihistaminen van de eerste generatie (zoals promethazine en dexchlorfeniramine)
  • Spierverslappers
  • Bètablokkers (bij sommige mensen)
  • Kalmeringsmiddelen en antidepressiva (met name tricyclische antidepressiva)
  • Alcohol, dat technisch gezien geen medicijn is maar farmacologisch hetzelfde effect heeft op de keelspieren

Het gaat er bij al deze middelen om dat ze de bovenste luchtweg beïnvloeden via spierrelaxatie of sedatie. Snurken door medicijnen is daarmee een direct gevolg van hoe het lichaam op die stoffen reageert, niet van een slechte slaaphouding of een droge keel.

Hoe zorgen slaapmiddelen en sedativa voor meer snurken?

Slaapmiddelen en sedativa verlagen de activiteit van het centrale zenuwstelsel. Daardoor ontspannen niet alleen je gedachten, maar ook de spieren die normaal je luchtweg open houden. De tong en het zachte verhemelte zakken naar achteren, de luchtweg vernauwt en bij elke inademing trilt het weefsel. Dat is precies het mechanisme achter snurken.

Bij mensen die al een licht vernauwde luchtweg hebben, kan dit effect sterk versterkt worden. Iemand die normaal niet snurkt of alleen licht snurkt, kan na het innemen van een slaapmiddel opeens fors snurken. Bij mensen met een al bestaand snurkprobleem wordt het lawaai merkbaar erger.

Benzodiazepinen zijn in dit opzicht de sterkste veroorzakers. Ze worden gebruikt als slaapmiddel, angstremmend middel of spierverslapper, en al die toepassingen werken het snurken in de hand. Hoe hoger de dosis en hoe langer het gebruik, hoe groter het effect op de keelspieren.

Kan antihistamine snurken erger maken?

Antihistaminen van de eerste generatie kunnen snurken inderdaad verergeren. Ze werken sederend, wat betekent dat ze slaperigheid veroorzaken en tegelijkertijd de spiertonus in de keel verlagen. Dat is hetzelfde mechanisme als bij slaapmiddelen. Antihistaminen van de nieuwere generatie, zoals cetirizine of loratadine, hebben dit effect veel minder of nauwelijks.

Veel mensen gebruiken antihistaminen bij hooikoorts of allergieën, en juist in die gevallen kan er ook sprake zijn van een verstopte neus. Een verstopte neus zorgt ervoor dat je meer via de mond ademt. Dat op zichzelf veroorzaakt geen snurken, maar in combinatie met rugligging kan de kaak iets naar achteren zakken, waardoor de tong en tongbasis de luchtweg deels blokkeren. Dat kan snurken uitlokken of verergeren. De oorzaak is dan de positie van de kaak en tong, niet de mondademhaling zelf.

Als je antihistaminen gebruikt en merkt dat je snurken verergert, is het de moeite waard om te kijken of je kunt overstappen op een middel van de nieuwere generatie. Dat doe je uiteraard in overleg met je huisarts of apotheker.

Wat kun je doen als medicijnen je snurken verergeren?

Als je vermoedt dat een medicijn je snurken veroorzaakt of verergert, zijn er een paar concrete stappen die je kunt zetten. Stop nooit eigenmachtig met voorgeschreven medicatie, maar bespreek het probleem met je huisarts of apotheker. Er zijn in veel gevallen alternatieven beschikbaar die minder effect hebben op de keelspieren.

Wat je verder kunt doen:

  1. Bespreek het met je huisarts. Vraag of er een alternatief medicijn is met minder sederend effect, of dat de dosering aangepast kan worden.
  2. Vermijd alcohol in combinatie met sederende medicatie. Alcohol versterkt het spierverslappende effect van slaapmiddelen en antihistaminen aanzienlijk, wat snurken fors kan verergeren.
  3. Slaap niet op je rug. Snurken in rugligging is sowieso al een veelvoorkomend patroon, maar bij medicijngebruik met spierrelaxatie is de kans op rugligsnurken extra groot. Een zijslaapkussen kan helpen om de slaaphouding te verbeteren.
  4. Overweeg een op maat gemaakte snurkbeugel. Als het medicijngebruik niet gestopt of verminderd kan worden, is een snurkbeugel een effectieve manier om de luchtweg open te houden, ongeacht de oorzaak van de vernauwing.

Is snurken door medicijnen een teken van slaapapneu?

Snurken door medicijnen is op zichzelf geen bewijs van slaapapneu, maar het kan wel een signaal zijn dat je luchtweg gevoelig is voor vernauwing. Als die vernauwing ernstig genoeg wordt, kunnen er ook ademstops optreden, wat het kenmerk is van slaapapneu. Medicijnen die spieren ontspannen, verhogen daarmee ook het risico op apneu-episodes.

Let op de volgende signalen die kunnen wijzen op slaapapneu, ook als je medicijnen gebruikt:

  • Overdag veel slaperigheid, ook na een volledige nacht slapen
  • Hoofdpijn bij het wakker worden
  • Concentratieproblemen of vergeetachtigheid
  • Je partner merkt dat je stopt met ademen tijdens je slaap
  • Regelmatig wakker schrikken, soms met een verstikkend gevoel

Herken je deze klachten, dan is het verstandig om een apneutest te doen en je huisarts te raadplegen. Slaapapneu is een medische aandoening die serieuze gevolgen kan hebben voor je gezondheid en niet alleen met een snurkbeugel behandeld moet worden.

Helpt een snurkbeugel ook als medicijnen de oorzaak zijn?

Ja, een op maat gemaakte snurkbeugel kan ook helpen als medicijnen de oorzaak zijn van je snurken. Een snurkbeugel, ook wel een mandibulair repositieapparaat (MRA) genoemd, houdt de onderkaak licht naar voren gepositioneerd tijdens het slapen. Daardoor blijft de luchtweg open, ook als de keelspieren door medicatie wat meer ontspannen zijn dan normaal.

De beugel pakt de vernauwing aan bij de bron: de bovenste luchtweg. Of die vernauwing nu ontstaat door overgewicht, erfelijke aanleg, rugligging of door medicijnen die de spiertonus verlagen, het principe is hetzelfde. De kaak wordt in een positie gehouden waarbij de tong en het zachte weefsel de luchtweg niet kunnen blokkeren.

Een professionele snurkbeugel is daarin veel effectiever dan de zogenaamde “boil and bite” beugels die je zelf thuis vormt met heet water. Die zijn groot, zitten niet goed en kunnen bij dagelijks gebruik de voortanden belasten. Voor iemand die structureel snurkt door medicijnen die niet gestopt kunnen worden, is een professioneel op maat gemaakt apparaat de verstandigste keuze.

Snurken door medicijngebruik is een reëel en onderschat probleem. Of het nu gaat om slaapmiddelen, antihistaminen of andere sederende middelen, de oorzaak is steeds hetzelfde: een vernauwde luchtweg door verminderde spiertonus. Gelukkig zijn er concrete stappen die je kunt zetten, van een gesprek met je huisarts tot aanpassingen in je slaaphouding. Als je merkt dat het snurken aanhoudt ondanks die aanpassingen, staan wij van Zlaap klaar om samen met jou te kijken wat de beste aanpak is voor jouw situatie.

Veelgestelde vragen

Hoe snel kan ik merken dat een medicijn mijn snurken veroorzaakt?

In veel gevallen merk je het effect al binnen de eerste nacht na het innemen van het medicijn. Vooral bij slaapmiddelen en antihistaminen van de eerste generatie is het verband vaak snel duidelijk: je partner hoort een duidelijke toename van het snurkgeluid. Als je het vermoeden hebt, kun je een slaapdagboek bijhouden en noteren wanneer je welk medicijn hebt ingenomen, zodat je een patroon kunt aantonen tegenover je huisarts.

Kan ik tijdelijk stoppen met mijn medicijn om te testen of dat de oorzaak is van mijn snurken?

Nee, stop nooit eigenmachtig met voorgeschreven medicatie, ook niet als test. Dit kan gevaarlijk zijn, zeker bij benzodiazepinen en antidepressiva waar afbouw altijd geleidelijk en onder medisch toezicht moet gebeuren. Bespreek je vermoeden met je huisarts; die kan samen met jou beoordelen of een tijdelijke aanpassing of een alternatief medicijn veilig en haalbaar is.

Mijn partner snurkt alleen na het drinken van alcohol, maar gebruikt geen medicijnen. Is dat hetzelfde probleem?

Ja, het onderliggende mechanisme is identiek. Alcohol heeft een sterk spierverslappend effect op de keelspieren, vergelijkbaar met dat van slaapmiddelen en sedativa. De oplossing is in dat geval eenvoudiger: alcohol vermijden in de uren voor het slapengaan, of in ieder geval de hoeveelheid beperken. Als het snurken ook zonder alcohol aanwezig is, is het verstandig om de oorzaak verder te laten onderzoeken.

Zijn er bepaalde slaaphoudingen die extra risico geven bij medicijnen die spieren ontspannen?

Rugligging is veruit de meest risicovolle houding bij gebruik van spierverslappende medicijnen. In rugligging zakt de tong en het zachte verhemelte het gemakkelijkst naar achteren, wat de luchtweg extra vernauwt. Zijslapen is de beste alternatieve houding en kan al een merkbaar verschil maken. Een zijslaapkussen of een tennisbal in de rug van je pyjama zijn praktische hulpmiddelen om te voorkomen dat je onbewust terugdraait naar rugligging.

Kan een snurkbeugel ook slaapapneu veroorzaakt door medicijnen verhelpen?

Een op maat gemaakte snurkbeugel kan lichte tot matige obstructieve slaapapneu verminderen door de luchtweg open te houden, ook als medicijnen de spiertonus verlagen. Bij ernstigere apneu is een beugel echter onvoldoende en is aanvullende behandeling, zoals een CPAP-apparaat, noodzakelijk. Het is daarom belangrijk om eerst een apneutest te laten doen voordat je uitsluitend op een snurkbeugel vertrouwt als oplossing.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het aanpakken van snurken door medicijngebruik?

De meest gemaakte fout is het negeren van het verband tussen het medicijn en het snurken, waardoor mensen jaren lang onnodig last hebben. Een andere veelgemaakte fout is het kopen van een goedkope ‘boil and bite’ snurkbeugel als tijdelijke oplossing: deze zitten slecht, zijn minder effectief en kunnen bij langdurig gebruik de voortanden belasten. Tot slot onderschatten veel mensen de rol van alcohol als versterkende factor, zeker in combinatie met sederende medicatie.

Wanneer moet ik echt naar de huisarts gaan vanwege snurken door medicijnen?

Ga naar de huisarts als je overdag extreem vermoeid bent ondanks voldoende slaap, als je partner merkt dat je stopt met ademen, of als je regelmatig wakker schrikt met een benauwd of verstikkend gevoel. Dit kunnen tekenen zijn van slaapapneu, wat een serieuze medische aandoening is die behandeling vereist. Ook als je snurken pas begon of duidelijk verergerde na het starten van een nieuw medicijn, is dat een goed moment om dit te bespreken met je huisarts of apotheker.

Gerelateerde artikelen