fbpx
Zlaap op Facebook
Zlaap

Kan de overgang snurken bij vrouwen veroorzaken?

Roel Snijders ·
Vrouw van middelbare leeftijd ligt wakker in schemerlicht terwijl haar partner slaapt, uitdrukking van rusteloze vermoeidheid, warme amber gloed.

Ja, de overgang kan snurken bij vrouwen veroorzaken of aanzienlijk verergeren. De daling van oestrogeen en progesteron tijdens de menopauze zorgt voor een verslapping van de spieren in de keel en luchtwegen, waardoor de luchtweg ’s nachts sneller vernauwd raakt. Vrouwen die voor de overgang nooit snurkten, kunnen er daarna ineens mee te maken krijgen. Hieronder lees je waarom dat gebeurt, wat het met je slaap doet, en wat je eraan kunt doen.

Wat verandert er in de keel en luchtwegen tijdens de overgang?

Tijdens de overgang dalen de niveaus van oestrogeen en progesteron sterk. Beide hormonen spelen een actieve rol bij het op spanning houden van de spieren in de bovenste luchtwegen. Zodra die hormoonbescherming wegvalt, verslappen de spieren in de keel en het zachte verhemelte sneller tijdens de slaap, waardoor de luchtweg smaller wordt. Dat is de directe oorzaak van snurken: trillingen van verslapte weefsels in een vernauwde keelholte.

Progesteron heeft bovendien een licht stimulerend effect op de ademhaling. Zolang dit hormoon aanwezig is, adem je als vrouw iets regelmatiger en dieper dan mannen. Na de menopauze verdwijnt dat voordeel. De ademhaling wordt oppervlakkiger, de keelspieren verslappen meer, en het risico op een vernauwde luchtweg neemt toe. Dit verklaart waarom snurken bij vrouwen na de menopauze flink in frequentie stijgt en zich qua patroon steeds meer gaat lijken op het snurken dat mannen al op jongere leeftijd kennen.

Waarom snurken vrouwen vaker na de menopauze?

Vrouwen snurken vaker na de menopauze omdat de hormonale bescherming die snurken op jongere leeftijd tegengaat, wegvalt. Oestrogeen en progesteron houden de spieren in de keel actiever en de luchtweg opener. Na de menopauze verdwijnt dit effect, waardoor de anatomische en fysiologische risicofactoren voor snurken bij vrouwen vergelijkbaar worden met die bij mannen.

Daar komt bij dat de overgang vaak gepaard gaat met gewichtstoename, met name rond de buik en nek. Vetweefsel in de nekstreek vernauwt de bovenste luchtwegen extra, wat het snurken versterkt. Ook verandert de slaaparchitectuur: vrouwen in de overgang slapen gemiddeld lichter en worden vaker wakker, mede door nachtelijk zweten en opvliegers. Lichtere slaap betekent dat je vaker in rugligging belandt of tussendoor wakker bent, wat het snurkrisico verder vergroot.

Het is dus geen toeval dat veel vrouwen rond hun vijftigste voor het eerst te horen krijgen dat ze snurken, of merken dat hun snurken plotseling veel erger is geworden. De overgang is een herkenbaar kantelpunt.

Wat is het verschil tussen snurken en slaapapneu bij vrouwen in de overgang?

Snurken is het geluid van trillingen in de vernauwde luchtweg. Slaapapneu is een ernstigere aandoening waarbij de luchtweg tijdelijk volledig geblokkeerd raakt, waardoor de ademhaling stopt voor enkele seconden tot meer dan een minuut. Bij vrouwen in de overgang neemt het risico op beide toe, maar slaapapneu heeft andere en ernstigere gevolgen voor de gezondheid.

Wat het lastig maakt: slaapapneu bij vrouwen presenteert zich anders dan bij mannen. Vrouwen klagen minder vaak over het klassieke hard snurken en korte adempauzes die partners opvallen. In plaats daarvan melden ze vaker vermoeidheid overdag, hoofdpijn ’s ochtends, slecht slapen en stemmingswisselingen. Daardoor wordt slaapapneu bij vrouwen regelmatig laat of helemaal niet herkend.

Een betrouwbare manier om slaapapneu vast te stellen is een polysomnografie-onderzoek, waarbij je slaap in een gespecialiseerde omgeving of thuis uitgebreid wordt gemeten. Als je vermoedt dat er meer aan de hand is dan gewoon snurken, is het verstandig om naar je huisarts te gaan voor een verwijzing. Snurken op zichzelf is vervelend maar niet gevaarlijk; slaapapneu wel, en dat verdient medische aandacht.

Welke andere overgangsklachten verergeren het snurken?

Meerdere overgangsklachten werken het snurken actief in de hand. De combinatie van slechte slaapkwaliteit, gewichtstoename en veranderingen in de ademhaling maakt snurken tijdens de menopauze vaak erger dan de hormonale verandering alleen al zou veroorzaken.

De meest voorkomende versterkende factoren zijn:

  • Nachtelijk zweten en opvliegers: je wordt vaker wakker, draait meer en belandt sneller op je rug, de positie waarbij snurken het hardst is.
  • Gewichtstoename: hormonale veranderingen verschuiven de vetopslag naar de buik en nek, wat de luchtweg vernauwt.
  • Slaaptekort en stress: slechter slapen leidt tot meer stress, wat oppervlakkiger ademen en verkrampte spieren veroorzaakt. Dat maakt de keelholte smaller.
  • Gebruik van slaapmiddelen of kalmeringsmiddelen: veel vrouwen in de overgang grijpen naar slaaphulpmiddelen vanwege de slechte nachtrust. Sedativa en bepaalde antihistaminica ontspannen de spieren in de bovenste luchtwegen en kunnen snurken sterk verergeren.
  • Droge luchtwegen: de slijmvliezen worden tijdens de overgang droger, waardoor weefsels sneller gaan trillen bij een lichte vernauwing.

Al deze factoren stapelen zich op. Dat is ook waarom snurken tijdens de overgang voor veel vrouwen niet een licht probleem is, maar iets wat hun nachtrust en die van hun partner serieus verstoort.

Helpt een snurkbeugel ook bij snurken door de overgang?

Ja, een op maat gemaakte snurkbeugel is ook effectief bij snurken dat door de overgang wordt veroorzaakt of verergerd. De beugel pakt de kern van het probleem aan: de vernauwing in de keelholte. Door de onderkaak en tongbasis zachtjes naar voren te brengen, houdt de beugel de luchtweg open, ongeacht de oorzaak van de verslapping.

Een mandibulair repositieapparaat (MRA) werkt bij meer dan 90% van de gebruikers. Dat hoge percentage geldt ook voor vrouwen bij wie de hormonale veranderingen van de overgang aan het snurken ten grondslag liggen, omdat het mechanisme hetzelfde is: verslapte spieren, vernauwde luchtweg, en de beugel die die vernauwing tegengaat.

Belangrijk om te weten: een snurkbeugel is bedoeld voor mensen die snurken of milde tot matige slaapapneu hebben. Bij zware slaapapneu is een CPAP-apparaat de aangewezen behandeling. Als je niet zeker weet in welke categorie je valt, is het verstandig om dat eerst te laten onderzoeken voor je een beugel aanschaft.

Zijn er nog andere manieren om snurken tijdens de overgang te verminderen?

Naast een snurkbeugel zijn er meerdere aanpassingen die het snurken tijdens de overgang kunnen verminderen. Geen van deze maatregelen lost het probleem volledig op voor iedereen, maar ze kunnen het snurken wel lichter maken of de effectiviteit van een beugel versterken.

Praktische stappen die helpen:

  • Slaap op je zij. In rugligging zakken de tong en tongbasis door de zwaartekracht naar achteren, wat de luchtweg vernauwt. Zijligging vermindert dit effect direct. De tennisbaltruc, een tennisbal in de achterkant van je pyjamajasje naaien, helpt je om onbewust de rugligging te vermijden.
  • Vermijd alcohol voor het slapen. Alcohol werkt als spierverslapper en verergert het snurken sterk. Probeer alcohol minimaal vijf uur voor het slapen te vermijden.
  • Beperk zware maaltijden laat op de avond. Vette en zware maaltijden vlak voor het slapen belasten de spijsvertering en kunnen de slaapkwaliteit verslechteren.
  • Pas op met slaapmiddelen. Sedativa en bepaalde antihistaminica ontspannen de keelspieren extra, wat snurken verergert. Bespreek alternatieven met je huisarts als je slaapproblemen hebt door de overgang.
  • Zorg voor voldoende luchtvochtigheid. Droge lucht irriteert de luchtwegen. Een luchtbevochtiger in de slaapkamer kan helpen als droge luchtwegen een rol spelen.
  • Werk aan een gezond gewicht. Gewichtsverlies vermindert het vetweefsel in de nekstreek en geeft de luchtweg meer ruimte. Dit is zelden de enige maatregel die nodig is, maar het helpt wel.

Producten zoals neusstrips, mondpleisters of kinbanden lossen het probleem in de meeste gevallen niet op. De kern van snurken zit in de keel, niet in de neus of de mond. Een kinband kan de onderkaak zelfs naar achteren duwen en het snurken verergeren.

Snurken tijdens de overgang is een veelvoorkomend en begrijpelijk probleem, met een duidelijke hormonale oorzaak. Gelukkig zijn er goede oplossingen voor. Bij snurken door de overgang helpen wij je graag verder met persoonlijk advies en een snurkbeugel op maat. Je kunt ook gewoon beginnen met een gratis en vrijblijvend gesprek via zlaap.nl om te ontdekken wat in jouw situatie het beste werkt.

Veelgestelde vragen

Kan hormoontherapie (HRT) ook helpen tegen snurken tijdens de overgang?

Hormoonvervangingstherapie (HRT) kan indirect bijdragen aan minder snurken, omdat het de oestrogeen- en progesteronniveaus gedeeltelijk herstelt. Onderzoek suggereert dat vrouwen die HRT gebruiken een lager risico op slaapapneu en snurken hebben dan vrouwen die dat niet doen. HRT is echter geen behandeling specifiek voor snurken en heeft eigen risico’s en bijwerkingen. Bespreek met je huisarts of gynaecoloog of HRT voor jou een geschikte optie is, los van het snurken.

Mijn partner klaagt over mijn snurken, maar ik merk er zelf niets van. Hoe weet ik hoe ernstig het is?

Snurken is moeilijk zelf te beoordelen omdat je er doorgaans doorheen slaapt. Een praktische eerste stap is het gebruik van een slaapregistratie-app op je telefoon, zoals SnoreLab of Sleep Cycle, die geluiden tijdens de nacht opneemt en analyseert. Let ook op indirecte signalen bij jezelf: word je ’s ochtends moe wakker, heb je regelmatig hoofdpijn, of voel je je overdag slaperig? Die klachten kunnen duiden op verstoorde slaap door snurken of slaapapneu, en zijn een goede reden om het met je huisarts te bespreken.

Hoe snel werkt een snurkbeugel en wanneer merk ik resultaat?

De meeste mensen merken al in de eerste nacht dat een snurkbeugel effect heeft, al kan het een paar weken duren voor je volledig gewend bent aan het dragen ervan. In de eerste periode is er soms wat spanning in de kaak of verhoogde speekselproductie, maar dat trekt bij de meeste gebruikers binnen één tot twee weken vanzelf weg. Een op maat gemaakte beugel wordt individueel afgesteld op jouw kaakpositie, wat zorgt voor een betere pasvorm en effectiviteit dan een confectiebeugel die je zelf kunt aanpassen.

Kan snurken tijdens de overgang vanzelf overgaan, of wordt het alleen maar erger?

Zonder aanpak lost snurken dat door de overgang is ontstaan zichzelf zelden op. De hormonale veranderingen die de spieren in de luchtwegen doen verslappen zijn blijvend na de menopauze, en factoren zoals gewichtstoename en veranderende slaaparchitectuur nemen meestal niet spontaan af. Sommige vrouwen ervaren minder snurken als opvliegers en nachtelijk zweten afnemen, maar het onderliggende mechanisme blijft aanwezig. Actief ingrijpen, of dat nu via leefstijlaanpassingen, een snurkbeugel of een combinatie is, geeft de meeste kans op duurzame verbetering.

Zijn er oefeningen voor de keel of mond die snurken kunnen verminderen?

Ja, zogenoemde myofunctionele oefeningen, gericht op het versterken van de spieren in de tong, keel en het zachte verhemelte, kunnen snurken aantoonbaar verminderen. Voorbeelden zijn het herhaldelijk aandrukken van de tong tegen het gehemelte, het uitspreken van bepaalde klinkers of het bespelen van een didgeridoo. Studies laten zien dat consistent oefenen (dagelijks, gedurende meerdere weken) de spiertonus in de bovenste luchtwegen verbetert. Deze oefeningen zijn het meest effectief als aanvulling op andere maatregelen, zoals een snurkbeugel, en minder als op zichzelf staande oplossing.

Wat moet ik concreet vertellen aan mijn huisarts als ik vermoed dat ik slaapapneu heb?

Beschrijf zo specifiek mogelijk welke klachten je ervaart: hoe lang al, hoe vaak per week, en of je partner ademstops heeft opgemerkt. Noem ook indirecte symptomen zoals ochtendmoeheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid of hoofdpijn bij het wakker worden. Geef aan dat je in de overgang zit of bent, omdat je huisarts dan de hormonale context meteen meeneemt. Met deze informatie kan de huisarts beoordelen of een verwijzing naar een slaapkliniek of KNO-arts voor een polysomnografie-onderzoek zinvol is.

Kan ik een snurkbeugel gebruiken als ik een kroon, brug of implantaat heb?

In veel gevallen is een snurkbeugel ook bruikbaar bij kronen, bruggen of implantaten, maar dit moet per situatie worden beoordeeld. Een op maat gemaakte beugel wordt altijd voorafgegaan door een tandheelkundige beoordeling, waarbij gekeken wordt of het gebit de beugel veilig kan dragen. Losse prothesen of een sterk beperkt aantal tanden kunnen een contra-indicatie zijn. Laat dit altijd beoordelen door een professional voordat je een beugel aanschaft, zodat je zeker weet dat de beugel veilig en effectief voor jou is.

Gerelateerde artikelen